Działałeś latami, inwestowałeś, rozwijałeś swój zakład, flotę lub magazyn. Masz ubezpieczenie – wydaje Ci się, że jesteś chroniony. Ale po poważnej szkodzie (pożar, zalanie, włamanie, awaria linii produkcyjnej) okazuje się, że otrzymasz tylko część odszkodowania. Dlaczego?
Bo jesteś niedoubezpieczony.
I nie jesteś wyjątkiem – z danych branżowych wynika, że nawet 70–80% polskich firm ma zaniżone sumy ubezpieczenia.
Co to jest niedoubezpieczenie?
Niedoubezpieczenie to sytuacja, w której suma ubezpieczenia wskazana w polisie jest niższa niż rzeczywista wartość ubezpieczonego mienia, nakładów inwestycyjnych lub przychodów firmy.
Przykład z praktyki (branża przemysłowa):
Firma posiada linię produkcyjną o wartości rynkowej 6 mln zł, ale w polisie suma ubezpieczenia wynosi 3,5 mln zł. W przypadku pożaru lub poważnego uszkodzenia ubezpieczyciel wypłaci kwotę nie większą niż ta wskazana w polisie. W efekcie – firma musi sama sfinansować brakujące miliony.
To nie tylko błąd księgowy – to realne zagrożenie egzystencji firmy.
Kiedy dochodzi do niedoubezpieczenia?
- Brak aktualizacji wartości majątku
Przedsiębiorcy często nie aktualizują sum ubezpieczenia po zakupie nowych maszyn, remontach czy inwestycjach w nieruchomości.Nawet jeśli składka jest „wysoka” – suma może być oderwana od rzeczywistości. - Inflacja i wzrost kosztów odtworzenia. Wysoka inflacja w ostatnich latach dramatycznie podniosła koszty materiałów, robocizny i sprzętu.To oznacza, że ubezpieczenie sprzed 2 lat może dziś pokrywać tylko 60–70% wartości mienia.
- Stosowanie wartości księgowej zamiast odtworzeniowej. Wartość bilansowa maszyn (np. po 5 latach amortyzacji) to ułamek ich rzeczywistej wartości rynkowej. Ubezpieczając majątek według wartości księgowej, z góry skazujesz się na niedoubezpieczenie.
Jakie są ryzyka związane z niedoubezpieczeniem?
Zasada proporcjonalności
Większość ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) zawiera tzw. klauzulę proporcjonalności. Oznacza to, że jeżeli suma ubezpieczenia stanowi tylko część realnej wartości mienia, to w tej samej proporcji pomniejszane jest każde odszkodowanie.
Przykład: jeśli wartość rzeczywista hali wynosi 10 mln zł, a suma ubezpieczenia to 5 mln zł, to każda szkoda (nawet drobna) będzie wypłacana w 50% jej wartości.
Brak środków na odbudowę
W przypadku poważnej szkody – np. pożaru, zalania lub katastrofy budowlanej – firma może nie być w stanie odbudować majątku i wznowić działalności. Brak odpowiednich środków z ubezpieczenia wymusza sięgnięcie po kredyt lub własne oszczędności, co często prowadzi do utraty płynności finansowej.
Ryzyko utraty działalności
W skrajnych przypadkach niedoubezpieczenie może doprowadzić do zawieszenia działalności lub wręcz upadłości. Firma, która nie jest w stanie wznowić produkcji lub wywiązać się z kontraktów, traci klientów i reputację, a konkurencja bardzo szybko wykorzystuje tę sytuację.
Niedoubezpieczenie w praktyce – przykłady z rynku
Poniżej podajemy dwa z wielu przykładów firm, w których wykryliśmy niedoubezpieczenie w trakcie audytu polis:
Firma logistyczna ubezpieczyła halę magazynową na 4 mln zł, podczas gdy jej wartość odtworzeniowa wynosiła 6,5 mln zł.
Producent spożywczy przez 3 lata nie aktualizował sumy ubezpieczenia po inwestycji w nowe linie pakujące. Potencjalnym problemem roblemem była nieaktualna suma oraz błędnie dobrany zakres ryzyk.
Jak uniknąć niedoubezpieczenia?
Po pierwsze – wykonuj regularny audyt ubezpieczeniowy
Audyt powinien obejmować nie tylko przegląd polis, ale także analizę wartości majątku, zakresu ryzyk oraz ewentualnych luk w ochronie. W Indemnis przeprowadzamy audyty z niezależnych doradców – nie reprezentujemy towarzystw ubezpieczeniowych.
Aktualizuj sumy ubezpieczenia
Każda większa zmiana w firmie – inwestycja, modernizacja, zmiana skali działalności – powinna skutkować przeliczeniem sum ubezpieczenia. Zaleca się także coroczną rewizję wartości, niezależnie od zmian.
Dobieraj właściwe wartości do polisy
W większości przypadków rekomenduje się ubezpieczanie majątku według wartości odtworzeniowej brutto, a nie wartości rzeczywistej lub księgowej. Pozwala to uniknąć drastycznego zaniżenia wypłat w przypadku szkody.
FAQ – najczęstsze pytania o niedoubezpieczenie
Co to jest niedoubezpieczenie?
To sytuacja, w której suma ubezpieczenia w polisie jest niższa niż rzeczywista wartość mienia lub działalności firmy. Skutkuje to wypłatą zaniżonego odszkodowania.
Kiedy mówimy o niedoubezpieczeniu?
Gdy suma ubezpieczenia nie została dostosowana do aktualnej wartości majątku – np. po inwestycjach, wzroście kosztów budowy lub inflacji.
Jakie są ryzyka związane z niedoubezpieczeniem?
Otrzymanie tylko części odszkodowania, brak środków na odbudowę firmy, przestoje w działalności, utrata płynności finansowej, a nawet bankructwo.
Co oznacza nadubezpieczenie?
To sytuacja odwrotna – suma ubezpieczenia przewyższa wartość majątku. Składka jest wyższa, ale odszkodowanie i tak nie przekroczy wartości rzeczywistej szkody.
